Τι Είναι τα Microgreens; Ο Πλήρης Οδηγός (Μικρολαχανικά)

Τα microgreens είναι τα «μωρά» των λαχανικών και των μυρωδικών. Είναι μικρά φυτά από μπρόκολο, ραπανάκι, μπιζέλι, ρόκα, ηλίανθο και άλλα, που κόβονται μόλις 7–21 μέρες μετά τη σπορά, όταν έχουν ύψος 3–8 εκ. και τα πρώτα τους φυλλαράκια. Τρώγονται ωμά, έχουν τη γεύση του λαχανικού σε πιο έντονη μορφή και είναι εξαιρετικά θρεπτικά: σε μελέτη του αμερικανικού Υπουργείου Γεωργίας (USDA) σε 25 ποικιλίες, τα περισσότερα είχαν 4 έως 40 φορές περισσότερες βιταμίνες και αντιοξειδωτικά από τα ώριμα φύλλα του ίδιου φυτού.

Μπολ με φρέσκα microgreens ραπανιού με ροζ στελέχη

Με μια ματιά
  • Τι είναι: νεαρά φυτά λαχανικών και μυρωδικών
  • Ηλικία: 7–21 μέρες από τη σπορά
  • Ύψος: 3–8 εκατοστά
  • Τι τρώμε: στέλεχος και φύλλα (όχι ρίζα, όχι σπόρο)
  • Γεύση: όπως το λαχανικό, αλλά πιο έντονη
  • Ελληνικά ονόματα: μικρολαχανικά, μικροχόρταρα, μικρόφυτα

Τι ακριβώς είναι τα microgreens;

Όταν ένας σπόρος φυτρώνει, βγάζει πρώτα δύο φυλλαράκια, τις κοτυληδόνες. Αυτά δεν είναι τα «κανονικά» φύλλα του φυτού: είναι η αποθήκη τροφής που κουβαλούσε ο σπόρος. Λίγες μέρες μετά εμφανίζεται το πρώτο αληθινό φύλλο, με το σχήμα που έχει το φυτό όταν μεγαλώσει.

Τα microgreens κόβονται ακριβώς σε αυτό το σημείο: όταν έχουν ανοίξει οι κοτυληδόνες και, σε κάποιες ποικιλίες, μόλις έχει φανεί το πρώτο αληθινό φύλλο. Κόβονται με ψαλίδι λίγο πάνω από το χώμα ή το χαλάκι, οπότε η ρίζα μένει πίσω.

Κοντινό σε microgreens μπρόκολου με κοτυληδόνες που κόβονται με ψαλίδι

Από τον σπόρο στο ώριμο φυτό: πού βρίσκονται τα microgreens;

Το ίδιο φυτό περνάει από τέσσερα στάδια. Τα microgreens είναι το δεύτερο:

Τα στάδια ανάπτυξης του ραπανιού: φύτρο, microgreen, baby leaf, ώριμο φυτό

Στάδιο Ηλικία Πώς μεγαλώνει Τι τρώμε
Φύτρο (βλαστάρι) 2–7 μέρες Σε νερό, στο σκοτάδι Όλο: σπόρο, ρίζα, βλαστό
Microgreen 7–21 μέρες Σε χώμα ή χαλάκι, με φως Στέλεχος και πρώτα φύλλα
Baby leaf 3–5 εβδομάδες Σε χώμα, με φως Μικρά αληθινά φύλλα
Ώριμο φυτό 1–3 μήνες Στον κήπο Φύλλα, ρίζα ή καρπό

Για τη διαφορά με τα βλαστάρια δες αναλυτικά τη σελίδα microgreens ή φύτρες;

Γιατί είναι τόσο θρεπτικά;

Στα πρώτα στάδια της ζωής του, το φυτό έχει συγκεντρωμένα σε λίγα γραμμάρια όλα όσα χρειάζεται για να μεγαλώσει: βιταμίνες, μέταλλα, αντιοξειδωτικά και ένζυμα. Γι' αυτό, ανά γραμμάριο, τα microgreens είναι συχνά πολύ πιο πυκνά σε θρεπτικά συστατικά από το ώριμο λαχανικό.

Ώριμο κόκκινο λάχανο δίπλα σε μπολ με microgreens κόκκινου λάχανου

  • Η μεγάλη μελέτη: ερευνητές του USDA και του University of Maryland (Xiao et al., 2012) μέτρησαν βιταμίνες C, E, K και καροτενοειδή σε 25 ποικιλίες microgreens. Οι συγκεντρώσεις ήταν συχνά 4 έως 40 φορές υψηλότερες από τα ώριμα φύλλα.
  • Πρωταθλητές: το κόκκινο λάχανο είχε από τις υψηλότερες τιμές βιταμίνης C, ο κόλιανδρος από τα περισσότερα καροτενοειδή και το ραπανάκι daikon από τις υψηλότερες τιμές βιταμίνης E.
  • Μπρόκολο: είναι γνωστό για τη σουλφοραφάνη, μια ουσία που μελετάται για την αντιοξειδωτική της δράση. Δες το άρθρο για τη σουλφοραφάνη.

Τα microgreens δεν αντικαθιστούν τα λαχανικά, γιατί τα τρως σε μικρή ποσότητα. Είναι όμως ένας πανεύκολος τρόπος να προσθέσεις φρέσκα, θρεπτικά πράσινα σε κάθε γεύμα. Περισσότερα στα οφέλη των microgreens και στη θρεπτική αξία ανά ποικιλία.

Τι γεύση έχουν;

Κάθε microgreen έχει τη γεύση του λαχανικού από το οποίο προέρχεται, αλλά πιο συμπυκνωμένη. Το ραπανάκι τσιμπάει, το μπιζέλι είναι γλυκό σαν φρέσκος αρακάς, ο ηλίανθος θυμίζει ξηρούς καρπούς, η ρόκα είναι πιπεράτη.

Microgreens μπρόκολου
Μπρόκολο
Ήπια γεύση, το πιο «υγιεινό»
Microgreens ραπανιού
Ραπανάκι
Πικάντικο, έτοιμο σε 7 μέρες
Microgreens μπιζελιού
Μπιζέλι
Γλυκό, τραγανό, για σνακ
Microgreens ηλίανθου
Ηλίανθος
Γεύση ξηρών καρπών
Microgreens ρόκας
Ρόκα
Πιπεράτη, για πίτσα και ζυμαρικά
Microgreens κόκκινου λάχανου
Κόκκινο λάχανο
Μωβ χρώμα, πολλή βιταμίνη C
Microgreens βασιλικού
Βασιλικός
Έντονο άρωμα, για ντομάτα και φέτα
Microgreens κάρδαμου
Κάρδαμο
Πικάντικο, το πιο γρήγορο

Δες όλες τις ποικιλίες στον οδηγό ποικιλιών, ή τα κόκκινα microgreens για πιάτα με χρώμα.

Πώς τα τρώμε;

Σαλάτα με φρέσκα microgreens

  • Πάνω σε αυγά: ομελέτα, αυγά ποσέ, αυγοσαλάτα.
  • Σε σαλάτες: μια χούφτα πάνω από χωριάτικη ή πράσινη σαλάτα.
  • Σε σάντουιτς και τοστ: αντί για μαρούλι.
  • Σε σούπες και ζυμαρικά: στο τέλος, πάνω από το ζεστό πιάτο.
  • Σε smoothies: μπρόκολο, μπιζέλι ή ηλίανθος.
  • Στα ελληνικά πιάτα: πάνω σε φάβα, τζατζίκι, ψητό ψάρι ή μια φέτα.

Περισσότερες ιδέες: πώς τρώγονται τα microgreens και συνταγές.

Πώς μεγαλώνουν στο σπίτι;

Είναι από τα πιο εύκολα πράγματα που μπορείς να καλλιεργήσεις, ακόμα και σε διαμέρισμα χωρίς μπαλκόνι:

  1. Σπορά: σκορπάς πυκνά τους σπόρους πάνω σε χώμα ή χαλάκι. Πόσους; Δες τον υπολογιστή σποράς.
  2. Σκοτάδι 2–4 μέρες: σκεπάζεις, για να φυτρώσουν ομοιόμορφα.
  3. Φως 5–10 μέρες: ένα φωτεινό παράθυρο ή ένα LED φυτών.
  4. Συγκομιδή: κόβεις με ψαλίδι και τρως φρέσκα.

Συγκομιδή microgreens με ψαλίδι

Αναλυτικά βήματα: πώς να καλλιεργήσεις microgreens, καλλιέργεια με χώμα ή μόνο με νερό, σε χαλάκι. Αν θες να ξεκινήσεις χωρίς να σκεφτείς τίποτα, δες τα κιτ NOUYI, όπου οι σπόροι είναι ήδη μέσα στο χαλάκι.

Συσκευή NOUYI με LED και microgreens σε κουζίνα

Microgreens και παιδιά

Επειδή φυτρώνουν σε 2–3 μέρες και είναι έτοιμα σε μία εβδομάδα, τα microgreens είναι ιδανικά για παιδιά: βλέπουν το αποτέλεσμα γρήγορα, μαθαίνουν πώς μεγαλώνει ένα φυτό και, το πιο σημαντικό, δοκιμάζουν πιο εύκολα πράσινα που μεγάλωσαν μόνα τους.

Παιδί κρατά δίσκο με microgreens που μεγάλωσε μόνο του

Ιδέες και δραστηριότητες: microgreens με παιδιά και microgreens στο σχολείο.

Είναι ασφαλή;

Ναι, αρκεί να ακολουθείς βασικούς κανόνες καθαριότητας: σπόροι κατάλληλοι για microgreens (όχι επεξεργασμένοι σπόροι κήπου), καθαρά δοχεία, καλός αερισμός και ξέπλυμα πριν τα φας. Δες το είναι ασφαλή τα microgreens; και πώς να αποφύγεις τη μούχλα.

Από πού ήρθαν;

Τα microgreens έγιναν γνωστά τη δεκαετία του '80, όταν σεφ στην Καλιφόρνια άρχισαν να τα χρησιμοποιούν για γεύση και χρώμα στα πιάτα τους. Σήμερα έχουν βγει από τις κουζίνες των εστιατορίων και μπαίνουν σε κάθε σπίτι, γιατί είναι εύκολα, γρήγορα και πολύ θρεπτικά. Στην Ελλάδα είναι ακόμα σχετικά καινούργια: δες τα microgreens στην Ελλάδα.

Συχνές ερωτήσεις

Τι είναι τα microgreens με απλά λόγια;

Είναι τα «μωρά» των λαχανικών και των μυρωδικών: μικρά φυτά από μπρόκολο, ραπανάκι, μπιζέλι, ρόκα κ.ά., που κόβονται 7–21 μέρες μετά τη σπορά, όταν έχουν ύψος 3–8 εκ. και τα πρώτα τους φυλλαράκια. Τρώγονται ωμά.

Πώς λέγονται τα microgreens στα ελληνικά;

Δεν υπάρχει καθιερωμένη λέξη. Θα τα βρεις ως μικρολαχανικά, μικροχόρταρα, μικρόφυτα ή μικροφυτά. Οι περισσότεροι χρησιμοποιούν την αγγλική λέξη microgreens.

Είναι πιο θρεπτικά από τα κανονικά λαχανικά;

Ανά γραμμάριο, συχνά ναι. Σε μελέτη του USDA και του University of Maryland (Xiao et al., 2012) σε 25 ποικιλίες, οι συγκεντρώσεις βιταμινών και καροτενοειδών ήταν συχνά 4 έως 40 φορές υψηλότερες από τα ώριμα φύλλα του ίδιου φυτού. Δεν αντικαθιστούν όμως τα λαχανικά: τα συμπληρώνουν.

Ποια η διαφορά microgreens και φύτρες (βλαστάρια);

Οι φύτρες μεγαλώνουν 2–7 μέρες σε νερό και σκοτάδι και τρώγονται ολόκληρες, με σπόρο και ρίζα. Τα microgreens μεγαλώνουν 7–21 μέρες με φως και κόβονται πάνω από τη ρίζα, οπότε τρώμε μόνο στέλεχος και φύλλα.

Πόσα microgreens πρέπει να τρώω;

Δεν υπάρχει επίσημη σύσταση. Μια χούφτα (25–50 γρ.) τη μέρα, πάνω σε σαλάτα, αυγά ή σάντουιτς, είναι ένας εύκολος τρόπος να προσθέσεις φρέσκα πράσινα στο πιάτο σου.

Τρώγονται ωμά;

Ναι, έτσι τρώγονται συνήθως, για να κρατήσουν τη γεύση και τις βιταμίνες τους. Ξέπλυνέ τα ελαφρά πριν τα φας.

Μπορώ να τα καλλιεργήσω στο σπίτι;

Ναι, είναι από τα πιο εύκολα πράγματα που μπορείς να καλλιεργήσεις. Χρειάζεσαι σπόρους, ένα υπόστρωμα (χώμα ή χαλάκι), νερό και φως. Τα περισσότερα είναι έτοιμα σε 7–12 μέρες.

Ξαναβγαίνουν μετά το κόψιμο;

Τα περισσότερα όχι: κόβονται μία φορά και ξανασπέρνεις. Εξαίρεση κάποιες φορές το μπιζέλι, που μπορεί να δώσει μια μικρότερη δεύτερη κοπή.

Ξεκίνα τον δικό σου μικρό κήπο